शाश्वत उपजीविका निर्माण व वाढीसाठी उद्योजक परिवर्तनशील असावा : रवि वेंकटेशन

शाश्वत उपजीविका निर्माण करण्यासाठी आणि सर्वसमावेशक आर्थिक वाढीसाठी मोठ्या प्रमाणावर उद्योजकतेची परिवर्तनक्षम क्षमता अधोरेखित केली. त्यांनी सरकार, उद्योग, शैक्षणिक संस्था आणि नागरी समाज यांच्यात अधिक सहकार्याची गरज व्यक्त केली, ज्यामुळे स्थानिक उद्योजकता परिसंस्था मजबूत होऊ शकतील असे प्रतिपादन GAME चे संस्थापक रवि वेंकटेशन यांनी व्यक्त केले.

सुमारे 150+ उद्योजक, धोरणकर्ते, इंडस्ट्री लीडर्स, शिक्षणतज्ज्ञ, विद्यार्थी आणि इकोसिस्टम सक्षमकर्ते शनिवारी आयआयएम नागपूर कन्व्हेन्शन सेंटर येथे “An Evening to Celebrate Entrepreneurship” या कार्यक्रमासाठी एकत्र आले. यावेळी ते बोलले. हा कार्यक्रम नागपूर एंटरप्रेन्योरशिप मिशन (NEM) अंतर्गत ग्लोबल अलायन्स फॉर मास एंटरप्रेन्योरशिप (GAME) यांनी आयोजित केला होता. पुढे बोलताना वेंकटेशन म्हणाले, “लाखो लघु आणि मध्यम उद्योग, प्रत्येक थोडे वाढणारे, प्रत्येक अधिक लोकांना रोजगार देणारे, आणि प्रत्येक अधिक सक्षम बनणारे—हेच प्रत्यक्षात जिल्हा आणि देशाची अर्थव्यवस्था पुढे नेते,” असे ते म्हणाले. त्यांनी पुढे नमूद केले की, एआय स्वीकार, बाजारपेठेतील प्रवेश आणि कर्ज यांचा एकत्रित दृष्टिकोन नागपूरला “विकेंद्रित, एआय-आधारित मोठ्या प्रमाणावर उद्योजकतेचे भारतातील उदाहरण” बनवू शकतो. या कार्यक्रमात गेल्या वर्षभरात नागपूरच्या उद्योजकता परिसंस्थेला बळकट करण्यासाठी झालेल्या प्रगतीचा आढावा घेण्यात आला, तसेच उद्योजकतेच्या माध्यमातून जिल्हास्तरावरील आर्थिक वाढ गतीमान करण्यासाठी अधिक सखोल सहकार्याची दिशा निश्चित करण्यात आली. या कार्यक्रमाने उद्योजकता परिसंस्थेतील प्रमुख घटकांना एकत्र आणत सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग (MSMEs) स्थानिक आर्थिक विकासाचे प्रभावी चालक कसे ठरू शकतात यावर चर्चा केली. “MSME Thrives, District Rises” या सत्रात नागपूरमधील विविध सहकार्यात्मक उपक्रमांमुळे निर्माण झालेली गती अधोरेखित करण्यात आली—ज्यामध्ये TLC च्या 112 पेक्षा अधिक MSMEs च्या वाढत्या नेटवर्कचा समावेश आहे, InUnity द्वारे 1,100 पेक्षा अधिक विद्यार्थ्यांना वास्तविक MSME समस्यांवर काम करण्यासाठी जोडले गेले आहे, तसेच Sanchiconnect द्वारे शहरासाठी एक सशक्त उद्योजकता प्लॅटफॉर्म उभारण्याचे प्रयत्न करण्यात आले आहेत. चर्चेला अधिक वैयक्तिक परिमाण देत, उद्योजक आणि विद्यार्थी संघांनी या उपक्रमांमुळे नवकल्पना कशी निर्माण झाली, व्यवसाय कसे मजबूत झाले आणि वाढीसाठी नवीन संधी कशा निर्माण झाल्या याचे प्रत्यक्ष अनुभव शेअर केले. दुसरे विषयक सत्र बाजारपेठेतील दुवे मजबूत करण्यावर आणि MSMEs ना स्थानिक बाजारपेठेतून जागतिक स्तरावर स्पर्धा करण्यास सक्षम बनवण्यावर केंद्रित होते. उद्योग तज्ज्ञांनी बाजारपेठेसाठी तयारी, मोठ्या व्हॅल्यू चेनमध्ये प्रवेश आणि मजबूत भागीदारी यांचे महत्त्व अधोरेखित केले, ज्यामुळे या प्रदेशातील उद्योगांसाठी निर्यात संधी खुल्या होऊ शकतात. कार्यक्रमाचा समारोप प्लेनरी सत्राने झाला, ज्यामध्ये नागपूर एंटरप्रेन्योरशिप मिशनने गेल्या वर्षभरात साध्य केलेल्या टप्प्यांचा आढावा घेतला गेला आणि भविष्यासाठी महत्त्वाकांक्षी दृष्टिकोन मांडण्यात आला. NERVE चे अध्यक्ष शशिकांत चौधरी यांनी NEM च्या पुढील वाटचालीबद्दल बोलताना त्याला पुढील टप्प्यातील वाढीसाठी परिसंस्थेचे “ऑपरेटिंग सिस्टम” असे संबोधले. “NEM हा आणखी एक योजना, समिती किंवा एकदाच होणारा उपक्रम नाही. आम्ही नागपूरच्या उद्योजकता परिसंस्थेसाठी एक टिकाऊ चौकट तयार करत आहोत,” असे ते म्हणाले. “हे GAME चे आकडे नाहीत, किंवा TiE किंवा IIM नागपूरचे आकडे नाहीत. हे नागपूरचे आकडे आहेत,” असे सांगत त्यांनी सर्व संस्थांना एकाच दिशेने प्रयत्न करण्याचे आवाहन केले. मुख्य भाषण करताना, सौ. विजयलक्ष्मी बिदरी (IAS), विभागीय आयुक्त, नागपूर यांनी जिल्हास्तरावरील विकासाची प्रचंड क्षमता आणि त्यामध्ये उद्योजकतेची महत्त्वाची भूमिका अधोरेखित केली. “MSMEs अर्थव्यवस्थेला राज्य किंवा राष्ट्रीय स्तरावर अनुभवत नाहीत. ते स्थानिक बाजारपेठ, स्थानिक बँक शाखा आणि स्थानिक पुरवठा साखळीच्या स्तरावर अनुभवतात,” असे त्या म्हणाल्या. त्यांनी पुढे सांगितले की जिल्हास्तरावरील दृष्टिकोन नागपूरला स्वतःसाठी उपाययोजना तयार करण्याची संधी देतो आणि इतर जिल्ह्यांसाठी आदर्श ठरू शकतो. कार्यक्रमात परिसंस्थेतील भागीदारांचा सन्मान करण्यात आला आणि फूड एंटरप्रेन्योर अॅक्सेलरेटर प्रोग्राम यशस्वीरित्या पूर्ण करणाऱ्या 23 MSMEs चा गौरव करण्यात आला, ज्यांनी नवकल्पना, लवचिकता आणि व्यावसायिक उत्कृष्टतेसाठी वचनबद्धता दाखवली. कार्यक्रमाचा शेवट नेटवर्किंग डिनरने झाला, ज्यामुळे सरकार, शैक्षणिक संस्था, उद्योग, गुंतवणूकदार आणि उद्योजक यांच्यात अर्थपूर्ण भागीदारी निर्माण करण्यासाठी NEM ची बांधिलकी अधिक दृढ झाली. या कार्यक्रमाच्या यशामुळे नागपूर एक उदयोन्मुख उद्योजकता केंद्र म्हणून समोर आले असून, व्यवसाय सुरू करणे, वाढवणे आणि विस्तार करणे यासाठी सक्षम वातावरण निर्माण करण्याच्या सामूहिक वचनबद्धतेचे प्रतिबिंब दिसून आले जे रोजगार निर्मिती आणि दीर्घकालीन आर्थिक समृद्धीला चालना देईल.

नागपूर एंटरप्रेन्योरशिप मिशन (NEM) ही ग्लोबल अलायन्स फॉर मास एंटरप्रेन्योरशिप (GAME) यांची एक सहकार्यात्मक पुढाकार आहे. या उपक्रमाद्वारे उद्योजक, संस्था, उद्योग संघटना, शैक्षणिक संस्था, सरकार आणि इकोसिस्टम भागीदार यांना एकत्र आणून प्रदेशातील उद्योजकता बळकट करण्याचा प्रयत्न केला जातो. सहकार्य, ज्ञानविनिमय, बाजारपेठेतील प्रवेश आणि क्षमता विकासाच्या माध्यमातून NEM नागपूरला भारतातील अग्रगण्य उद्योजकता-केंद्रित विकास इंजिन बनवण्याचे उद्दिष्ट ठेवते. ग्लोबल अलायन्स फॉर मास एंटरप्रेन्योरशिप (GAME), जो ज्युनियर अचिव्हमेंट इंडिया सर्व्हिसेस (JAIS) चा एक उपक्रम आहे, हा देशभरात मोठ्या प्रमाणावर उद्योजकता चळवळ उभी करण्यासाठी एक उत्प्रेरक म्हणून कार्य करतो. ही संस्था वित्तपुरवठा, बाजारपेठ आणि अनुकूल धोरणात्मक वातावरण यांसारख्या आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी सहकार्यात्मक दृष्टिकोन स्वीकारते. इकोसिस्टम सक्षमकर्ता म्हणून GAME विविध घटकांना एकत्र आणत, सहमती निर्माण करत आणि सहकार्याला चालना देत प्रणालीगत बदल घडवून आणते. त्यांच्या उपक्रमांमध्ये कार्यक्रम विकास, धोरण वकिली, संशोधन आणि क्षमता विकासाचा समावेश आहे, ज्यामध्ये विशेषतः महिला उद्योजकता आणि MSMEs साठी स्थान-आधारित हस्तक्षेपांवर लक्ष केंद्रित केले जाते. स्थापनेपासून आजपर्यंत GAME ने 300,000+ उद्योजकांना कर्ज, बाजारपेठ आणि वाढीच्या संधी उपलब्ध करून देण्यात मदत केली आहे. अधिक माहितीसाठी भेट द्या: https://massentrepreneurship.org